Zou AI letterlijk hersenschade veroorzaken (dat doet het niet), maar het laat zien hoe diep we vrezen voor wat AI zou kunnen doen met ons collectief denkvermogen. Daarom zouden we AI moeten gebruiken om je geest te verruimen in plaats van te krimpen. Maar waarom die obsessie met AI die onze hersenen lui zou maken?
Toch heeft de meer dramatische interpretatie onze verbeelding geprikkeld, omdat we altijd al bang zijn geweest dat nieuwe technologieën ons denkvermogen zouden ruïneren. Plato dacht dat schrijven onze wijsheid zou ondermijnen.
De minst verrassende plek waar AI gebruik je mentale groei duidelijk kan schaden, is wanneer je probeert nieuwe kennis te leren of te synthetiseren. Als je je denkwerk uitbesteedt aan de AI in plaats van het werk zelf te doen, mis je de kans om te leren.
Wat dit bijzonder verraderlijk maakt, is dat de schade zelfs plaatsvindt wanneer we goede bedoelingen hebben. De AI is getraind om behulpzaam te zijn en vragen voor je te beantwoorden. Misschien willen we alleen maar AI begeleiding bij het aanpakken van vraagstuk, maar vaak krijg je alleen het antwoord. Dit ondermijnt de (soms onaangename) mentale inspanning die nodig is om te leren van de vraag die je werd gesteld. Het probleem is niet alleen spieken, hoewel AI dat zeker makkelijker maakt. Het probleem is dat zelfs eerlijke pogingen om AI te gebruiken voor hulp averechts kunnen werken, omdat de standaardmodus van AI is om het werk voor je te doen, niet met je.
Uiteindelijk is het de manier waarop je AI gebruikt, en niet het gebruik van AI zelf, die bepaalt of het je hersenen helpt of schaadt. Helaas wil de standaardversie van de meeste AI modellen je het antwoord geven in plaats van je te begeleiden.
AI kan je creativiteit bevorderen of juist schaden, afhankelijk van hoe je het inzet. Op veel vlakken verslaat AI de meeste mensen. Voor de duidelijkheid: er is geen eenduidige definitie van creativiteit, maar het vermogen om met diverse en betekenisvolle ideeën te komen komt in de buurt.
Toch zal iedereen die AI heeft gebruikt voor het genereren van ideeën iets opmerken dat de antwoorden niet weergeven. AI gedraagt zich vaak als één enkele creatieve persoon met voorspelbare patronen. Je ziet steeds dezelfde thema’s, zoals ideeën over VR, blockchain, het milieu en (natuurlijk) AI zelf. Dit is een probleem, omdat je bij het genereren van ideeën juist een diverse set ideeën wilt om uit te kiezen, geen variaties op een thema. Er is dus een paradox: hoewel AI creatiever is dan de meeste mensen, mist het de diversiteit die voortkomt uit meerdere perspectieven.
De ideeën zijn slechts ideeën. Het product hoeft nog niet te bestaan en hoeft ook niet per se duidelijk haalbaar te zijn. Het grotere risico is dat AI je vermogen om creatief te denken kan schaden door je te verankeren aan de suggesties.
Zodra je de ideeën van AI ziet, wordt het veel moeilijker om buiten die grenzen van AI te denken.
We voelen ons minder eigenaar van door AI gegenereerde ideeën, wat betekent dat we ons afkeren van het ideevormingsproces zelf.
Dus hoe profiteren we van de voordelen van AI zonder de braindrain? De sleutel is sequentie. Genereer altijd je eigen ideeën voordat je je tot AI wendt. Schrijf ze op, hoe ruw ze ook zijn. Net zoals brainstormen in groepsverband het beste werkt wanneer mensen eerst individueel nadenken, moet je jouw unieke perspectief vastleggen voordat de suggesties van AI je kunnen verankeren. Gebruik AI vervolgens om ideeën verder te ontwikkelen.
Een gebied waar AI ons denken kan schaden, is door de impact ervan op sociale processen. Idealiter is het hele doel van teamwerk dat het onze prestaties kan verbeteren – teams zouden meer ideeën moeten kunnen genereren, potentiële kansen en valkuilen beter moeten kunnen zien, en gespecialiseerde vaardigheden en capaciteiten moeten bieden om de uitvoering te ondersteunen.
Maar in plaats van dat AI ons collectieve denken aantast, is er de mogelijkheid om het ons te laten helpen verbeteren. AI gebruiken als advocaat van de duivel om onuitgesproken zorgen aan de oppervlakte te brengen, AI laten identificeren wiens stemmen niet gehoord worden in een discussie, of AI gebruiken om patronen in teamdynamiek te vinden die we vaak missen.
AI beschadigt onze hersenen niet, maar onnadenkend gebruik kan ons denken beschadigen. Het gaat niet om onze neuronen, maar om onze denkpatronen. Er is veel werk dat de moeite waard is om te automatiseren of te vervangen door AI (we rouwen zelden om het werk dat we met rekenmachines doen), maar ook veel werk waarbij ons denken belangrijk is.
De technologie biedt een gemakkelijke uitweg uit het harde denkwerk, en we zijn bang dat we die zullen nemen. We zouden ons zorgen moeten maken. Maar we moeten ook onthouden dat we een keuze hebben.
Erover nadenken is namelijk aan ons.